هه لاوه مه لاو ه/ رسول گلباخی
در یک معنی می توان گفت این رسم همان هدیه دادن نوروزی است. این رسم هم در شب و هم در روز انجام می گیرد. در چند روز مانده به سال تحویل، کودکان و بچه ها در محله های شهر و روستا با رفتن به دم درب خانه همسایه ها و تکرار مداوم این جمله " هه لاوه مه لاوه کچه که تان ببی به بووک و کوره که تان ببی به زاوا" ( آرزوی سرو سامان گرفتن جوانان خانه از دختر و پسر و به خانه بخت رفتن دختران و داماد شدن پسران آن خانه)، " هه لاوه مه لاوه بیستانی سورو ساوا، کورتان ببی به زاوا، کچتان نه بی به چاوه" ( هه لاوه مه لاوه! باغچه ی نو رسیده، کنایه از جوانان آن خانه، پسرانتان داماد شوند و دخترانتان از چشم بد بدور بمانند)، " سه ری سالی، بنی سالی، یاخوا نه مری گه وره ی مالی" ( اول سال نو است و آخر سال کهنه انشاالله عمر بزرگ خانواده پایدار باشد)، " هه ته ری و مه ته ری، نه وروزه وه رنه ده ری، نه وروزانه مان ده نی" ( اتل متل، نوروز رسیده بیاید بیرون، کنایه از پایان فصل سرما و آغاز فعالیت، از صاحب خانه هدیه نوروزی می خواهند) از صاحب خانه ها و همسایه هایشان نوروزانه یا هدیه سال نو طلب می کنند.
اهالی شهر و روستاهای مناطق کُردنشین قبل از رسیدن این ایام با تهیه انواع و اقسام خوراکی های از جمله نقل و شیرینی و بیسکویت و پولهای نو و تخم مرغ رنگ کرده خود را برای پذیرایی و میزبانی این میهمانان کوچک آماده کرده اند.
کودکان کُرد به دو روش هدیه های خود را از همسایگان و اهل محل می گیرند.
1) آویختن شال از روزنه ها و بام ها
شال کمر یا همان "پشتوین" ( بخشی از پوشش کُردها که به عنوان کمربند استفاده می شود) خود را از روزنه ی پشت بام ها به پایین آویزان می کنند، این کار بیشتر برای این است که کودکانی که خجالتی هستند با صاحب خانه روبه رو نشوند. صاحب خانه هم بسته به بضاعت خود در گوشه از شال کمر اویزان از سوراخ سقف اندکی خوراکی و خشک بار می ریزد و گره می زند.
2) در نوعی دیگر در گذشته از یک نوع زنبیل که از ترکه ی درخت بید بافته می شود و به آن "چه په ر"می گویند استفاده می شود و با رفتن به دم در خانه ی همسایه ها و دق الباب و گفتن : هه ته ری و مه ته ری ،شتیکمان بو بخه نه ناو چه په ری . . . طلب هدیه می کردند.
هرچند امروزه کیسه های پلاستیکی و سطل و زنبیل جای " چه په ر" را پر کرده اند.
بسم الله الرحمن الرحیم