تشریح سیمای تبعیض آمیز شبکه استانی آذربایجان غربی

تشریح سیمای تبعیض آمیز شبکه استانی آذربایجان غربی

استان آذربایجان غربی از جمله استان های انگشت شمار کشور عزیزمان ایران است که دارای تنوعات قومی و مذهبی است. در این استان علاوه بر قوم آذری که عمدتاً شیعه مذهب می باشند اقلیت های قومی و مذهبی دیگری مانند کردهای اهل تسنن (شهرهای بوکان، مهاباد، اشنویه ، پیرانشهر، سردشت، و...) نیز یافت می شوند. تمام این اقلیت ها در وحدتی تاریخی سال های اوایل انقلاب که خاک کشور مورد تعدی و تجاوز رژیم بعث عراق قرار گرفت یک صدا و یکپارچه شدند و برای صیانت و دفاع از طینت پاک مام وطن خون دادند و حماسه آفریدند. به جرات می توان گفت که مردم استان آذربایجان غربی در رشادت و دلیری میدان های نبرد نمونه ایثار و مقاومت برای تمام کشور بودند.

یکپارچگی خون شهیدان و عدالت و مساوات برادرگونه گفتمان انقلاب اسلامی ایجاب می کند که شبکه استانی آذربایجان غربی سیمای روان این تنوعات و گوناگونی ها باشد و زبان، فرهنگ و آداب رسوم تمام این اقوام در چارجوب برنامه های رنگین و متنوع انعکاس پیدا کند . 

در انگاره نخستین و ساده اندیشانه از نام استان (آذربایجان غربی) پیداست که ساکنین این استان آذری هستند، انگاره ای که شاید نزدیک به 50 درصد ساکنان این استان را نادیده می گیرد و در غبار انکار فرو می برد. متاسفانه غبار انکار وجود اقلیت های قومی غیرآذری مهمترین آینه سیما نمای استان را مخدوش کرده و مدتهای مدیدی است شبکه استانی آذربایجان غربی بیشتر از 80 درصد برنامه های خود را به زبان آذری پخش می کند و بخش اعظم برنامه های آن رسم و رسومات یک مردم خاص را نمایان می سازد. نگاهی گذرا به لیست برنامه های هفتگی (برای مشاهده این لیست کلیک کنید) این شبکه نشان میدهد که روزانه نیم ساعت از 12 ساعت پخش برنامه های شبکه استانی به زبان کردی است و این نیم ساعت نیز در اغلب روزها تکرار همان نیم ساعت است. با احتساب روزهای پخش برنامه به زبان کردی به صورت غیر تکرار ، ساعات پخش برنامه به زبان کردی در طول هفته تقریباً یک ساعت و نیم خواهد شد!! 

در زمانی که سیل عظیم کانالهای ماهواره ای مشغول پخش برنامه های ضد فرهنگی، هنجار شکن، ضد ارزشی  و مسموم خود هستند متاسفانه سیمای استان در نهایت ضعف و ناتوانی به سر می برد و نتوانسته است مخاطب خود را در بازار پر رقابت امروزه جذب کند. پربیراه نیست اگر بگوییم یکی از دلایل رشد چشمگیر استفاده مردم استان آذربایجان غربی  (مخصوصاً مناطق کردنشین) از ماهواره نبود شبکه ای متنوع و جذاب برای نمایش هنرها، فرهنگ ها و رسومات مختلف در استان است. 

منطقی است در این وضعیت پرمخاطره شبکه استانی آذربایجان غربی ضمن توجه به سایر اقلیت ها ، زبان ها و فرهنگ های استان  در راستای جذب مخاطب  یک تغییر گسترده  در برنامه های خود ایجاد کند و سیمای وحدت بخش و رنگینی از خویشتن به نمایش بگذارد . افزایش ساعات پخش برنامه به زبان کردی و اختصاص یک بخش 4 ساعته از 12 ساعت روز به مردم کرد آذربایجان غربی بدون شک موجب دلگرمی و علاقه آنان به این شبکه خواهد شد.

در صورت عدم توجه به این راهکار حداقل می توان امکانات، زمان پخش  و توانمندی های سیمای مهاباد را بیشتر ارتقا داد و با افزایش دایره گیرایی سیگنالهای سیمای مهاباد از برنامه های متنوع و پر مخاطب این شبکه برای شهرهای کردنشین استان آذربایجان غربی سود جست و مردم مناطق کردنشین استان را از نعمت برنامه های شیرین و زیبای سیمای مهاباد بهره مند ساخت...

منبع :shnobas

در جشنواره جوان سوره؛

سه ادیب برجسته كرد تجلیل می‌شوند

در مراسم افتتاحیه یازدهمین جشنواره سراسری شعر و داستان جوان سوره از سه ادیب برجسته كرد استاد مرحوم عبدالرحمن شرفكندی ملقب به «هه‌ژار»، استاد مرحوم شاهرخ اورامی ملقب به «اهون» و استاد ماموستا عمر صالحی صاحب تجلیل می‌شود.

دادگران بوکان به نقل ازخبرگزاری مهر، امین مرادی دبیر اجرایی یازدهمین جشنواره سراسری شعر و داستان جوان سوره ضمن اعلام این خبر گفت: با موافقت آقای مؤمنی شریف رئیس حوزه هنری و به منظور تجلیل از بزرگان ادبیات ایران زمین و با توجه به برگزاری یازدهمین جشنواره سراسری شعر و داستان جوان «سوره» در سنندج طی مراسمی از سه چهره برجسته ادبیات كردستان زنده‌یادان «ماموستا هه ژار»، «ماموستا اهون» و «ملا عمر صالحی صاحب» تجلیل به عمل می‌آید.

وی افزود: مرحوم عبدالرحمن شرفكندی، ملقب به هه‌ژار از چهره‌های برجسته ادبی كشور كه در سال 1300 هجری شمسی در شهر مهاباد متولد و در طول 69 سال زندگی پربار خود خدمات شایان توجهی را به فرهنگ و هنر ایران زمین کرد. زنده‌یاد «هه‌ژار» به واسطه ترجمه ارزشمند «قانون بوعلی سینا» و آثار ارزشمند دیگرشان بارها از طرف رهبر معظم انقلاب مورد تفقد قرار گرفتند.

رئیس حوزه هنری استان كردستان افزود: همایش تجلیل از بزرگان ادیب چون خون در رگ جامعه خواهند دوید و این قدرشناسی نشان از اهداف والا و شناخت جشنواره از اهمیت معرفی بزرگان ادب به نسل جوان است.

مرادی با اشاره به ظرفیت ها، استعداد ها و توانمندی‌های ادبیات كردستان به وجود بزرگان ادب این دیار اشاره كرد و گفت: وجود بزرگانی چون مولوی كرد، ماموستا قانع، هیمن، ماموستا حمدی، بیسارانی و ده‌ها بزرگ دیگر با پرورش و حضور نسل جدید ادیبان برجسته و شاخصه های دیگر كردستان سبب شد با شناخت عمیق رهبر معظم انقلاب استان كردستان به عنوان استان هنر و فرهنگ معرفی و بسان نگینی بر آسمان هنر و فرهنگ ایران زمین بدرخشد.

دبیر اجرایی این جشنواره افزود: در این جشنواره همچنین بزرگداشت استاد «شاهرخ اورامی» ملقب به «ماموستا اهون» كه در سال 1391 در سن 59 سالگی دار فانی را وداع كرد، به عنوان شاعر برجسته كرد و از مروجین وحدت اسلامی برگزار می‌شود.

وی افزود: ملاعمر صالحی در سال 1324 شمـسی در روستای دایه سلیمان سقـز متولد شد و نزد مرحوم پدرش بـه درس خواندن پرداخته و بـرای طـلبه‌گری و كـسب فـضائـل به حجـرات فـقها روی آورده و نـزد علمای برجسته استان تحصیلات خود را بـه پایان رسانید و به امام جماعت روستاهای دیـوانـدره و مـنـطـقـه اوباتـو مـشـغـول شـد تـا سـال 1357 كه بـه سـمـت آمـوزگـار رسـمـی آمـوزش و پـرورش اسـتـخـدام شد.

مرادی، عمر صالحی را شاعری دانا و نكـتـه بـیـن و مـوشـكـاف و با احـسـاس دانست و گفت: هـنـر مهـم او پـرداخـت به نازك كـاری در اشـعـار و بكـار بـردن بـدایـع و اسـتـعـاره هـا و ایـهـام‌هـای بكـر است. دلـبـسـتـگـی وی به تـرجـمـه آثـار سنگین و مهم ادبیات فارسی و از جمله دیوان حافظ ، گلستـان و بوستـان سعدی جای تقدیـر و تـوجـه فـراوان دارد.

وی افزود: ماموستا «هه ژار» ادیب برجسته كرد با آثار ارزشمندی كه از خود بر جا گذاشت و ماموستا شاهرخ اورامی «اهون» نیز ضمن سالها خدمت به فرهنگ و هنر كردستان به عنوان سفیر وحدت كردستان در تمام جشنواره‌ها و محافل ادبی حضور مؤثر داشت و هركدام نقش ارزشمندی در زمینه‌سازی برای حركت هر چه بیشتر جامعه به سوی حفظ ارزش‌ها داشتند.

رییس حوزه هنری كردستان در پایان گفت: ملا عمر صالحی صاحب نیز با تلاش‌های گسترده در توسعه و تعمیق ادبیات كهن ایران زمین با زبان كردی نقش به سزایی را ایفاء كرده‌اند و به همین منظور در یازدهمین جشنواره شعر و داستان جوان سوره به منظور شناخت، بهره‌گیری و استفاده بیشتر جامعه از تغذیه‌های معنوی، فكری و روحی از این سه استاد بلند آوازه كرد تجلیل به عمل می‌آورد.

یازدهمین جشنواره سراسری شعر و داستان جوان سوره از 25 تا 27 مرداد ماه 92 در محل پردیس سینمایی بهمن سنندج با حضور شاعران و ادیبان برجسته كشور برگزار خواهد شد.

شماره جدید جامعه کردستان منتشر شد

شماره جدید جامعه کردستان منتشر شد

ماه ترین ماه

"ماه ترین ماه"

خدا را بی نهایت شاکریم که از خزانه ی موهبت و الطاف بی کران خود بر ما منت نهاد تا دگرباره بتوانیم این ماه پر برکت و پر فضیلت را درک نماییم و چند صباحی میهمان ماه ترین ماه سالش باشیم ماهی که خداوند متعال در شأن آن می فرماید: «شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن هدی لناس و بینات من الهدی و الفرقان...» (ماه رمضان (ماهی است) که در آن برای راهنمایی مردم و بیان راه روشن و هدایت و جدا ساختن حق از باطل ، قرآن نازل شده است.) و در ادامه آیه می فرماید: «فمن شهد منکم الشهر فلیصمه...» (پس هر که این ماه را دریابد، باید که در آن روزه بدارد)

ماه رمضان فرصتِ بازنگري در خويش

انجام اعمال و آداب ماه پر خير و بركت رمضان چون: تهجد و شب زنده‌داري، مراقبت از گوش و چشم و زبان، استغفار كردن، دعا خواندن، ذكر گفتن، تلاوت قرآن، تدبر در آيات، خواندن نمازتراویح، درك شب‌هاي قدر و ... همه وهمه  انسان را به خويشتن خويش سوق مي‌دهد و او را از غفلت و بي‌توجهي نسبت به خود بيرون مي‌آورد.
مقام معظم رهبري در اين باره مي‌گويند: "دعا در ماه مبارك رمضان و همه خصوصيات اين ماه مبارك اين است كه ما را متذكر مي‌كند؛ از غفلت بيرون مي‌آورد؛ آلودگي‌هاي ما را به ما نشان مي‌دهد و در بين دعا و نماز و توجه، فرصتي به ما دست مي‌دهد كه در اشتباهاتي كه با آنها انس و خو گرفتيم، بازنگري كنيم و آنها را بشناسيم؛ چون گاهي انسان گناهي را عادت كرده كه انجام بدهد و توجه ندارد كه اين گناه است. البته تنبلي، سستي و بقيه نواقصي را هم كه داريم، مي‌توانيم بازنگري كنيم."خداوندا در این روزها گرم تابستان در این برهه گران بر طاقت و توان ما بیفزا تا میهمان خوبی برای ضیافت باشکوه بخشندگی و بنده نوازی تو باشیم.

نوروز دل مومن ،ماه رمضان آمد
آن شوق ز جان رفته برگشته به جان آمد

آریم دمی تا یاد از فصل خزان خود
این ماه بهارستان هنگام خزان آمد

چون سیلی آگاهی بر گوش گران ما
این ماه دل آگاهی چون بانگ اذان آمد

تا عقل به کار آرد، تا عشق به بار آرد
گویا که چو «بسم الله» از دل به زبان آمد

شیرینی ناتکرار دارد همه اوقاتش
این ساعت ناتکرار تکرار چه سان آمد

پیغام خدا آید از بهر پیمبرها
پیغام خدا این دم بهر همگان آمد

دكتۆر عیرفان قانعی فه‌رد:
حه‌سه‌ن ڕۆحانی بۆ كورد زۆر باش ده‌بێت

كورد له ‌سه‌رده‌می ئه‌حمه‌دی نه‌ژاددا هیچ ڕۆڵێكی نه‌مابوو
ئەوەی لە تاران لە پەرلەمانە، باشترە لەوەی لە کۆیە دانیشتووە و بازرگانی بە کوردەوە دەکات
گفتوگۆ: سه‌ڵاح سالار
له‌م گفتوگۆیه‌یدا له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی به‌یان، مێژوونووس و نووسه‌ر، دكتۆر عیرفان قانعی فه‌رد، تیشك ده‌خاته‌ سه‌ر سه‌رده‌می حوكمڕانیی ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد له‌ ئێران و چاره‌نووسی كورد له‌ نێوان نه‌ژاد و ڕۆحانیدا. هه‌روه‌ها ڕای خۆی له‌سه‌ر چالاكیی سیاسیی كورد له‌ ناوخۆی ئێران ده‌ربده‌ڕێت و به‌ تووندی دژی بایكۆتكردنی به‌شداریی كایه‌ی سیاسییه‌. پاشان ده‌رباره‌ی ئیسڵاحییه‌كانی كوردستانیش قسه‌ی خۆی ده‌كات.
به‌یان: پاش هه‌ڵبژاردنی دكتۆر ڕۆحانی، ئاینده‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ئێران و هه‌رێمی كوردستان به‌ره‌و كوێ ده‌چێت؟
عیرفان قانعی فه‌رد: حه‌سه‌نی ڕۆحانی تا ئه‌و جێگایه‌ی كه‌ من بیناسم، له‌ ساڵی 1989وه‌ تا ساڵی 2005 به‌ڕێوه‌به‌ری شوورای ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئێران بووه. ده‌بێت له‌بیرمان نه‌چێت ئه‌و پیاوه‌ كه‌ له‌و مه‌یدانه‌دا كاری كردووه‌، پێی خۆشه‌ سیاسه‌تێكی به‌رفراوانی هه‌بێت. له‌و سۆنگه‌یه‌وه‌ پێم وایه‌ ئه‌و پێی باشه‌ په‌یوه‌ندی و هاوكاریی له‌گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێدا هه‌بێت، هه‌ڕەشه‌ ده‌ره‌كییه‌كان دووربخاته‌وه‌ و پێكه‌وه‌ هاوكارییان هه‌بێت. هه‌روه‌ها زۆر گه‌شبینه‌ به‌وه‌ی بتوانێت وڵاتانی دراوسێ ڕابكێشێت بۆ ئاڵوگۆڕی فه‌رهه‌نگی، سیاسی، ئابووری له‌گه‌ڵ ئێراندا. به‌ كورتییه‌كه‌ی، پیاوێكی لیبراڵه‌ و بۆچوونم وایه‌ له‌ كرداریشدا هه‌ر وا بێت. به‌یان: ئاینده‌ی هه‌ڵسوكه‌وتی حكومه‌تی تاران و كورد به‌ره‌و كوێ سه‌رده‌نێت؟
عیرفان قانعی فه‌رد: خۆت ده‌زانیت من له‌ ساڵانی ڕابوردووشدا له‌ نووسین و دیمانه‌كانمدا هه‌میشه‌ ئه‌وه‌م خستووه‌ته‌ڕوو كه‌ پێمخۆشه‌ كوردی ئێران وه‌ك كوردی عێراق و جارجاریش كوردی توركیا، له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ناوه‌نددا به‌شداریی كایه‌ی سیاسی بكات. كورد ئه‌گه‌ر له‌ حكومه‌تی ناوه‌ند به‌شداربێت، ده‌توانێت هاوكاریی كورده‌كانی تریش بكات. ئه‌و سه‌رده‌مه‌ به‌سه‌رچوو كه‌ كابرا هه‌ستێت بداته‌ شاخ و بڵێت من ده‌توانم حكومه‌تێك بڕووخێنم و ده‌بێت ئه‌و حكومه‌ته‌ بڕووخێت و ئا له‌و بابه‌تانه‌. له‌به‌ر ئه‌وه‌ پێم وایه‌ هه‌ڵسوكه‌وتی سیاسی له‌گه‌ڵ حكومه‌تدا گونجاوتره‌. من دوو دۆستم هه‌بوو له‌ ئێران هه‌ردووكیان ئاوا بیریان ده‌كرده‌وه‌. یه‌كێكیان خوالێخۆشبوو به‌هادین ئه‌ده‌ب بوو، ئه‌وه‌ی دیكه‌ش عه‌بدوڵڵا ڕەمه‌زانزاده‌یه‌. ئه‌وانیش ڕایان وابوو كه‌ مامه‌ڵه‌ی سیاسی له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ناوه‌ند بۆ كورد زۆر باشتره‌ تا ئه‌وه‌ی من بتۆرێم و بڕۆم بۆ وڵاتێكی تر و بڵێم ده‌بێت ئه‌و حكومه‌ته‌ بڕووخێنم. پێموابێت باشتر‌ وایه‌ كورد له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ناوه‌ند كاری سیاسی بكات و به‌شداریی حكومه‌تداری بكات، ئه‌وه‌ بۆچوونی منه‌. به‌یان: باسی موهه‌ندیس ئه‌ده‌بت كرد، ئه‌ده‌ب هه‌وڵی ده‌دا كورد چالاكانه‌ به‌شداریی هه‌موو هه‌ڵبژاردنه‌كان بكات و له‌ په‌رله‌ماندا فراكسیۆنێكی ئه‌كتیڤ بێت، به‌ڵام حزبه‌ ئۆپۆزیسیۆنه‌كانی كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات هه‌میشه‌ پێداگری له‌سه‌ر بایكۆتكردن ده‌كه‌ن، به‌ ڕای تۆ سیاسه‌تی كامیان شیاوتره‌ و كامه‌یان به‌ سوودی كورد ده‌شكێته‌وه‌؟
عیرفان قانعی فه‌رد: ده‌بێت ئێمه‌ بزانین كامیان له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی كوردیدا باویان ماوه‌ و ڕێز و حورمه‌تیان هه‌یه‌ و كامیان له‌ كوردستانی ئێراندا نفووزیان زیاتره‌ و خه‌ڵك به‌ قسه‌یان ده‌كات؟ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كۆمه‌ڵه‌ و دیموكرات و پژاك و ئه‌و حزبانه‌ی تر، له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی كورده‌واریدا به‌ره‌وكوێ هه‌نگاو ده‌نێن و چ بایه‌خێكیان هه‌یه‌، ئیحتراماتم هه‌یه‌ بۆ ئه‌وانه‌ی پێیانخۆشبووه‌ هه‌وڵێك بۆ كورد بده‌ن و ئازادی و هه‌رشتێكی تر بۆ كورد وه‌ده‌ست بێنن، به‌ڵام ئه‌مری واقیع شتێكه‌ و ئه‌وه‌ش شتێكی تره.وه‌ك ئه‌مریكاییه‌كان ده‌ڵێن، به‌ چاویلكه‌ی ڕیالیستییه‌وه‌ بڕوانین، ئه‌وان پێیانخۆشه‌ هانی كۆمه‌ڵگه‌ بده‌ن بتۆرێت له‌ حكومه‌تی ناوه‌ند و ببێته‌ شه‌ڕە ته‌قه‌، ده‌ی كۆمه‌ڵگا ناتۆرێت و واناكات. كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی زیاتر پێیخۆشه‌ بچێته‌ سه‌ر سندووقه‌كانی ده‌نگدان و ئه‌و كه‌سەی خۆی پێیخۆشه‌ هه‌ڵیبژێرێت. ئه‌وه‌ی داوا بكه‌یت خه‌ڵك بتۆرێت و بایكۆت بكات، باوی نه‌ماوه. نه‌وه‌ی نوێش حه‌ز ده‌كات جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ تارانییه‌ك و ئه‌سفه‌هانییه‌كدا نه‌بێت، له‌ كایه‌ی سیاسی و ئابووریدا به‌شداریی هه‌بێت. ته‌ماشای ته‌واوی جومگه‌كانی وڵات بكه‌، كورد به‌شداریی باشی تێیدا هه‌یه. لای خۆمان كابرا بڕوای نییه‌ له‌ سیاسه‌تی كورددا مردووه‌، به‌ چوارسه‌د كه‌سه‌وه‌ له‌ كۆیه‌ دانیشتووه‌ ده‌توانێت چی بكات؟ ئه‌وه‌ی وا له‌ كۆیه‌، یا قه‌ندیل داده‌نیشێت، ئاگای له‌ هیچ نییه‌.كۆمه‌ڵه‌ ساڵی 1998 پێیخۆشبوو پشتگیری له‌ خاته‌می بكات. سه‌ڵاحه‌دینی موهته‌دی ڕۆیشت بۆلای شێخ عیزه‌دینی حسێنی له‌ دیمەشق له‌ ماڵی مام جه‌لال، سه‌ڵاحه‌دینی موهته‌دی له‌ گه‌ڵ سوپای پاسدارانی ئێران كۆبووه‌وه‌، هه‌روه‌ها حزبی دیموكرات 7 ـ 8 جار دانوستانی له‌گه‌ڵ ئێران كردووه‌ له‌ ساڵانی دوای شه‌ڕی ئێران و عێراق له‌گه‌ڵ سوپای ئێران و واژۆیان كردووه‌ كه‌ ته‌قه‌ له‌ ئێران نه‌كه‌ن. ده‌بێت ئه‌وه‌شمان بیرنه‌چێت كاتێك ڕەمه‌زانزاده‌ پارێزگاری كوردستان (سنه‌) بوو، نوێنه‌رانی كۆمه‌ڵە و دیموكرات ده‌هاتن بو ئێران، ته‌نانه‌ت یارمه‌تیی باشیان وه‌رده‌ گرت.
له‌ سه‌رده‌می خاته‌می له‌گه‌ڵ ئێران هاتوچۆیان هه‌بوو، پاره‌یان ده‌ویست، جا به‌ خه‌ڵكی ناڵێن!
به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌ تاران له‌ په‌رله‌مانه‌، ئه‌وه‌ی له‌ تاراندا كۆنسێرتێك به‌ كوردی ساز ده‌كات و بیست تا سی هه‌زار كه‌س له‌و شه‌وه‌دا به‌شداریی ئه‌و گۆرانییه‌، یاخود ئه‌و كۆڕە شیعرییه‌ ده‌كات، پێم وایه‌ ئه‌وه‌ زیاتر گه‌شه‌كردنی فه‌رهه‌نگی و سیاسه‌تی كورده‌ تا ئه‌وه‌ی له‌ كۆیه‌ دابنیشێت و بازرگانی به‌ كورده‌وه‌ بكات و بڵێت ده‌بێت كه‌س به‌شداریی هه‌ڵبژاردن نه‌كات. ده‌ی كه‌س به‌گوێی ناكات، چوون مردووی سیاسییه‌!
به‌وبۆنه‌یه‌وه‌  من بۆچوونم وایه‌ ده‌بێت لاپه‌ڕەیه‌كی نوێ له‌ سیاسه‌تی كوردی ئێران هه‌ڵبدرێته‌وه ‌ئه‌وانه‌یش وا له‌ كوردستانی عێراقن، ته‌نیا مه‌دح و سه‌نای بنه‌ماڵه‌ی بارزانی ده‌كه‌ن بۆ پاره‌ و ئه‌و شتانه‌.
بۆیه‌ له‌و ڕووه‌وه‌ من به‌هادینی ئه‌ده‌ب به‌ ڕابه‌رێك بۆ نه‌وه‌ی نوێ ده‌زانم بۆ بواره‌كانی سیاسی و فه‌رهه‌نگی و ئابووری و ته‌واوی كایه‌كانی ژیانی كورد تا ئه‌وه‌ی كابرایه‌ك له‌وێ دانیشتووه. یاخود من ئیبراهیمی یونسی و محه‌مه‌دی قازی به‌ شیاوتر ده‌زانم كه‌ كاریان كردووه‌ بۆ ناساندنی كورد تا ئه‌وه‌ی دوو سێ جنێو بده‌م و بڵێم ده‌بێت ئه‌مشه‌و خامنه‌یی بڕووخێت، ده‌ی ناڕووخێت! به‌وبۆنه‌یه‌وه‌ من پێم وایه‌ ڕوانگه‌ی واقیعگه‌رایی زۆر خۆشتره‌ تا ڕوانگه‌ی خه‌یاڵپڵاوی و پێماوبێت لێره‌وه‌ تا ئه‌وسه‌ری یۆنان ده‌كه‌م به‌ وڵاتێكی كوردی و جیاواز. ئه‌م له‌خۆوه‌ قسه‌كردنه‌، له‌م سه‌رده‌مه‌دا باوی نه‌ماوه‌. به‌یان: به‌ بۆچوونی تۆ ڕۆڵی دكتۆر ڕۆحانی له‌ ئاینده‌ی كوردستاندا چۆن ده‌بێت؟
عیرفان قانعی فه‌رد: سوپاس بۆ خوا ئه‌و ڕوانگه‌ی زۆر باشه‌، هاتووه‌ بۆ كوردستان وتویه‌تی جێگه‌ی موهه‌ندیس ئه‌ده‌ب چۆڵه‌ و ڕێزیشی بۆ عه‌بدوڵڵا ڕەمه‌زانزاده‌ پیشان داوه‌. پێیشی خۆشه‌ كورد به‌شداریی سیاسیی هه‌بێت. به‌و حوكمه‌ی دۆستایه‌تییه‌كم له‌گه‌ڵی هه‌یه‌ و سێ ـ چوار جار له‌ نزیكه‌وه‌ بینیومه‌  و قسه‌ی  زۆرمان كردووه‌، له‌ ڕوانگه‌ی ئه‌وه‌وه‌ كورده‌كان به‌شێكی جیاواز نین له‌ ئێران، ئه‌و ڕوانینه‌ زۆر پیرۆزه‌ كه‌ ئه‌و پیاوه‌ ئاوا سه‌یری كورد بكات. جه‌نابی مام جه‌لالیش هاتووه‌ چاوی پێی كه‌وتووه‌ و دیداری له‌گه‌ڵیدا كردووه‌ كاتی خۆی، ئه‌ویش ڕێزێكی زۆری له‌ مام جه‌لال گرتووه‌ له‌وه‌ی كورد سیاسه‌ت بكات و بتوانێت له‌ گۆڕەپانی سیاسیدا گه‌شه‌ بكات. له‌ به‌رگی دووه‌می كتێبه‌كه‌م له‌سه‌ر مام جه‌لال (پاش 60 ساڵ، ژیان و بیره‌وه‌ریی جه‌لال تاڵه‌بانی) دیمانه‌م له‌گه‌ڵیدا ساز داوه‌، ده‌یوت «ده‌بێت هانی مام جه‌لال بدرێت تا به‌و شێوه‌ جوانه‌ سیاسه‌ت بكات و كورد حه‌وت تا هه‌شت پیاوی ئاوای هه‌بێت، له‌م قۆناغه‌دا ده‌توانێت هه‌ڵسوكه‌وت بكات و باش گه‌شه‌ بكات». بۆیه‌ له‌وباره‌یه‌وه‌ ڕام وایه‌ ئه‌و بتوانێت هانی كورده‌كان بدات تا بووژانه‌وه‌یه‌كی سیاسییان هه‌بێت.
ئه‌وكاته‌ش كه‌ خاته‌می هات، توانی ده‌روازه‌یه‌ك بكاته‌وه‌ كه‌ كورد به‌شداریی سیاسی و فه‌رهه‌نگی بكات. له‌ سه‌رده‌می ئه‌حمه‌دی نه‌ژاددا به‌داخه‌وه‌ وانه‌بوو، زۆر به‌رته‌سك و ته‌نگوچه‌ڵه‌مەی زۆر هاتنه‌ گۆڕێ. ئه‌و شه‌ڕ و تێهه‌ڵدانه‌ی له‌ سه‌رده‌می ئه‌حمه‌دی نه‌ژاددا ڕوویداوه،‌ به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ له‌ سه‌رده‌می ڕۆحانیدا كورد ده‌توانن بێنه‌وه‌ بۆ سه‌ر گۆڕەپانی سیاسی. به‌یان: به‌ڵام نوێنه‌ری حكومه‌تی هه‌رێم له‌ تاران (نازم ده‌باغ) ده‌ڵێت: بڕیاری سه‌ره‌كی به‌ده‌ست تاكه‌ كه‌سێكه‌وه‌ نییه‌، بۆ نموونه‌ سه‌رۆككۆمار ئه‌و سه‌ڵاحیاته‌ ته‌واوه‌ی نییه‌ كه‌ بتوانێت گۆڕانی ڕیشه‌یی له‌ سیاسه‌تی ده‌ره‌كیی ئێراندا بكات. بۆ ئه‌مه‌یان چی ده‌ڵێیت؟
عیرفان قانعی فه‌رد: ئیحترامات و ڕێزی ته‌واوم هه‌یه‌ بۆ قسه‌كانی مامۆستا نازم، قسه‌كانی زۆر ته‌واوه‌، به‌ڵام با بۆی ته‌واو بكه‌م. ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌و ده‌یڵێت ڕوانگه‌یه‌كی سیاسه‌تی كه‌لان (یا به‌رفراوان)ـه‌، ئه‌وه‌ی من ده‌یڵێم ڕوانگه‌ی سیاسه‌تی ئیجرائییه‌، سه‌رۆككۆمار ده‌توانێت ئیرائاتی خۆی بكات، له‌ سیاسه‌تی كه‌لاندا قسه‌كانی مامۆستا نازم له‌جێی خۆیدایه‌، به‌ڵام له‌پێناوی خزمه‌ت به‌ ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئێراندا، ده‌توانێت ڕۆڵێكی باش ببینێت، بۆ نموونه‌ له‌ ڕوو‌ی سیاسه‌تی كه‌لان (سیاسه‌تی به‌رفراوان)دا بواتێنێت بە ‌چاوێكی باشه‌وه‌ ته‌ماشایان بكات. ده‌توانێت له‌ كێشه‌كانی تریشدا‌ ڕۆڵێكی به‌رچاو ببینێت. به‌یان: ئاینده‌ی ئیسڵاحییه‌كان له‌ كوردستان چۆن ده‌بینیت؟
عیرفان قانعی فه‌رد: بۆچوونم وایه‌ ده‌بێت ئیسڵاحییه‌كانی كوردستان هه‌نگاوی یه‌كه‌میان هه‌نگاوی فه‌رهه‌نگی بێت، كولتووری كوردستان به‌ باشی به‌ ئێران بناسێنن، تا بتوانێت جێپێی خۆی بكاته‌وه.له‌سه‌ر بنه‌مای كولتوور و فه‌رهه‌نگ كورد ده‌توانێت سیاسه‌تی باشی هه‌بێت. كاتێك ئێمه‌ فه‌رهه‌نگێكی باشمان نه‌بێت، سیاسه‌تێكی باشیشمان نابێت. من ڕام وایه‌ له‌جیاتی ئه‌وه‌ی بكه‌وینه‌ ئه‌وه‌ی با مزگه‌وتێكی ئه‌هلی سوننه‌ له‌ تاراندا هه‌بێت، با وه‌زیرێكی كوردمان له‌ تاران هه‌بێت، با ئه‌م مزگه‌وته‌ له‌ مه‌هاباد بێت و له‌ تاران نه‌بێت، قه‌یچێكا.
با كار له‌سه‌ر ئه‌وه‌ بكه‌ن خوێندكارانی كورد چه‌ندێكیان ده‌توانن بروز بكه‌ن و له‌ زانكۆكانی ئه‌مریكا و ئه‌وروپادا بخوێنن، یان وه‌ك دوای ساڵی 1966 كه‌ كورد ڕۆشت بۆ به‌غدا و توانی زانكۆی سلێمانی بكاته‌وه. من له‌و ڕوانگه‌یه‌وه‌ ته‌ماشای كێشه‌كان ده‌كه‌م. به‌یان: ئاینده‌ی سیاسیی كوردستان چۆن ده‌بینیت؟
عیرفان قانعی فه‌رد: ئه‌گه‌ر بتوانن كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی هانبده‌ن هاوكاریی حكومه‌تی ناوه‌ند بكات و به‌شداریی سیاسه‌تی ناوه‌ند بكات و له‌ په‌رله‌مانی ئێران و له‌ناو حكومه‌تیشدا قسه‌ی خۆیان هه‌بێت، بزانن چییان له‌ حكومه‌تی ناوه‌ند ده‌وێت و چی ده‌كه‌ن و بۆ كوێ ده‌ڕۆن، ئه‌مانه‌ سێ پرسیاره‌ نه‌وه‌ی نوێ به‌دوای ئه‌وه‌دا ده‌گه‌ڕێ و  ده‌بێت سیاسییه‌كانی كوردیش له‌ ئێران به‌دوای ئه‌وه‌دا بگه‌ڕێن، لاپه‌ڕەیه‌كی نوێ هه‌ڵبده‌نه‌وه‌ و مه‌نهه‌جێكی نوێیان هه‌بێت كه‌ بتوانن نه‌وه‌ی نوێ له‌سه‌ر ئه‌و ڕێبازه‌ پەروەردە بکه‌ن. به‌یان: خۆت باشتر ده‌زانیت ئێستا ئێران له‌ژێر بارێكی قورسی ئابووریدا ده‌ژی، به‌تایبه‌تی له ‌سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتیی ئه‌حمه‌دی نه‌ژاددا كه‌ به‌و سیاسه‌ته‌ تووندڕەوانه‌ی ئێرانی گۆشه‌گیر كرد. ئێستا ئه‌م سه‌رۆككۆماره‌ نوێیه‌ی ڕیفۆرمخوازان ده‌توانێت بارودۆخی ئابووریی ئێرانییه‌كان باشتر بكات؟
عیرفان قانعی فه‌رد: ده‌توانێت ده‌روازه‌كانی جیهان به‌ ڕووی ئێراندا واڵا بكات. ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد به‌ هه‌ڵچوون و به‌ كۆمه‌ڵه‌ قسه‌یه‌كی بێ مەعنا كه‌ دروشمكاری بوون و واقیعی نه‌بوون، كه‌ ته‌نانه‌ت كورد له‌ سه‌رده‌می ئه‌ودا هیچ ڕۆڵێكی نه‌مابوو، ته‌نانه‌ت فه‌رماندارێكیشمان نه‌بوو. ئێستا ئه‌و قسانه‌ له‌ دونیادا باویان نه‌ماوه‌ كه‌ تۆ بڵێیت وڵاتێك ده‌سڕمه‌وه‌ له‌سه‌ر نه‌خشه‌ی جوگرافیا، ئه‌مه‌ ناكرێت. یان تۆ هۆڵۆكۆست به‌ درۆ بزانیت و مێژوونووسه‌كانیش به‌ ڕاستی بزانن، یاخود دوێنێشه‌و خه‌ونم به‌ په‌یامبه‌روه‌ بینیوه‌ (درووی خوای لێبێت) كه‌ ئه‌وه‌ی كرد و ئه‌وه‌ی پێوتم، كه‌چی مه‌لاكان پێی پێده‌كه‌نن و ده‌ڵێن ئه‌و كابرایه‌ بارزگانی به‌ ئایینه‌وه‌ ده‌كات. بۆیه‌ بۆچوونم وایه‌ ئه‌م پیاوه‌ به‌ سیاسه‌تی سه‌رده‌مییانه‌ بتوانێت له‌گه‌ڵ  جیهاندا قسه‌ بكات و دووربكه‌وێته‌وه‌ له‌و قسه‌ منداڵانانه‌ی پێشوو.بتوانێت ئێران بباته‌وه‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی كه‌ له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی ناویندا جێگه‌ی گرنگی خۆی هه‌بێت. به‌یان: ده‌رباره‌ی په‌یوه‌ندییه‌ ده‌ره‌كییه‌كانی، به‌تایبه‌ت سه‌باره‌ت بە ئێمه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان، بۆچوونی ئه‌و چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنیت؟
عیرفان قانعی فه‌رد: ئه‌وه‌نده‌ی من قسه‌م له‌گه‌ڵ كردووه‌ و لێی تێگه‌یشتووم، ئه‌و حه‌ز ده‌كات كورد له‌ عێراق له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ناوه‌ند به‌شدار بێت و كاری سیاسیی خۆی بكات و یه‌كپارچه‌یی خاكی عێراق بپارێزێت، هه‌روه‌ها له‌ ناوه‌ندی بڕیاری حكومه‌تی عێراق به‌شدار بێت. ئه‌و ئه‌وه‌شی به‌لاوه‌ گرنگه‌ كه‌ په‌یوه‌ندیی نێوان كورد و شیعه‌ زۆر پێویسته‌. هه‌روه‌ها حه‌ز ده‌كات كورد گه‌شبین بێت به‌ ئاینده‌ی خۆی و ڕەشبین نه‌بێت و ڕێگه‌ نه‌دات كه‌س له‌ملاولاوه‌ ده‌ست بخه‌نه‌ ناو كاروباری ناوخۆیی كورده‌وه‌ و سیاسه‌تێكیان هه‌بێت به‌ گشتی بۆ عێراق و به‌ تایبه‌تییش بۆ كوردستان. پێموابێت ئه‌و حه‌ز بكات كورده‌كانی ئێرانیش به‌ هه‌مان ڕێگه‌ی كورده‌كانی عێراقدا بڕۆن و به‌شداریی سیاسیی وڵاته‌كه‌یان بن. بۆیه‌ بۆچوونم وایه‌ له‌ سه‌رده‌می ئه‌مدا په‌یوه‌ندییه‌كانی ئێران و هه‌رێمی كوردستان زۆر باشتر ده‌بێت. ده‌مێنێته‌وه‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ كێ ده‌بێت به‌ سه‌رۆكی هه‌رێم و كورده‌كانی عێراق چۆنچۆنی مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئێران ده‌كه‌ن و تا بتوانن له‌م ده‌رفه‌ته‌ كه‌ڵك وه‌ربگرن و به‌ باشی له‌یه‌كتر تێبگه‌ن. به‌یان: ڕەنگه‌ ئه‌وه‌ په‌یوه‌ندیی به‌و نوێنه‌ره‌ی حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌ هه‌بێت له‌ تاران، كه‌ ئایا نازم عومه‌ر ده‌باغ تا چه‌ند دیبلۆماسییانه‌ په‌یوه‌ندییه‌كان دەباته‌ ئاستی به‌رزتر‌ و ئه‌و ئه‌ركه‌ سه‌نگینه‌ هه‌ڵسوڕێنێت، بۆچوونی تۆ سەبارەت بەمە چۆنە؟
عیرفان قانعی فه‌رد: له‌بیرمان نه‌چێت نوێنه‌ره‌كه‌ی هه‌رێم له‌ تاران پیاوێكی زۆر به‌ئه‌زموونه. ساڵانێكه‌ له‌و مه‌یدانه‌دا كار ده‌كات و زۆر كه‌سایه‌تیی ئێران ده‌ناسێت.ته‌نانه‌ت من زۆرجار به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌ چاوم به‌ كه‌سایه‌تییه‌ پایه‌به‌رزه‌كانی ئێران ده‌كه‌وت. ئه‌و پیاوێكی جوامێره‌ و ڕێزی زۆری لام هه‌یه‌ و په‌یوه‌ندیمان وه‌ك باوك و فه‌رزه‌ند واینە، بۆیه‌ ئه‌و ده‌توانێت زه‌مینه‌ سازبكات بۆ سیاسییه‌كانی عێراق تا په‌یوه‌ندییه‌كانیان پته‌وتر و به‌ره‌وپێشه‌وه‌ به‌رن. من ئه‌و به‌ سامانێك داده‌نێم كه‌ سیاسییه‌كانی كورد بتوانن كه‌ڵكی لێ وه‌ربگرن و وه‌ك باڵیۆزێكی گه‌وره‌ كه‌ پێی ده‌وترێت (شیخ السفرا‌و) سوودی لێ ببینن.